ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੇਚੇ ਜਾ ਰਹੇ 20% ਈਥਾਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਤ E20 ਪੈਟਰੋਲ (E20 Fuel) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਾਹਨ ਮਾਲਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਖ਼ਦਸ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਹਿਮ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ (Nitin Gadkari) ਨੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2005 ਤੋਂ 2016 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣੇ ਭਾਰਤ ਸਟੇਜ-III (BS-III) ਪੈਟਰੋਲ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ E20 ਈਂਧਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਰਬੜ ਦੀਆਂ ਪਾਈਪਾਂ ਅਤੇ ਗੈਸਕੇਟਾਂ ਵਰਗੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਾਹਨ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਘਬਰਾਉਣ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਸਰਵਿਸਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਖਰਚੇ ‘ਤੇ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
2005 ਤੋਂ 2016 ਦਰਮਿਆਨ ਬਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਬੜ ਪਾਈਪਾਂ ਅਤੇ ਗੈਸਕੇਟਾਂ ਈਥਾਨੌਲ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਢਿੱਲੀਆਂ ਜਾਂ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂਚ ਅਨੁਸਾਰ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲ ਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਇੰਜਣ (Main Engine) ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਵਾਹਨ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ, ਸਟਾਰਟਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਜਾਂ ਧਾਤੂ/ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਖ਼ਰਾਬ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ E20 ਦੇ ਨਤੀਜੇ
ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ‘ਤੇ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ, ਸਹਿਯੋਗੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (IOCL), ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ (IIP) ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਰਜ਼ (SIAM), ਅਤੇ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਰਿਸਰਚ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ARAI) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਅਧਿਐਨ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਥਾਨੌਲ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਗੁਣ ਪੁਰਾਣੇ BS-III ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਰਬੜ ਪਾਈਪਾਂ ਅਤੇ ਗੈਸਕੇਟਾਂ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਜਾਂ ਖਰਾਬ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਖੋਜ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਾਲਣ ਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਇੰਜਣਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ; ਕੋਈ ਸੋਧ ਜਾਂ ਇੰਜਣ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।
ਆਮ ਜਨਤਾ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ
ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਪਤਕਾਰ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਈਥਾਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁੱਧ ਪੈਟਰੋਲ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਬਾਲਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਾਲਣ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਰੰਟੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਹਨ ਦੀ ਮਾਈਲੇਜ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਰਤੇ ਗਏ ਬਾਲਣ ‘ਤੇ, ਸਗੋਂ ਸੜਕ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਆਦਤਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੋਚਿਆ-ਸਮਝਿਆ ਫੈਸਲਾ
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਈਥਾਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਚਾਨਕ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2020 ਵਿੱਚ ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸਮੀਖਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੂਨ 2021 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੋਡਮੈਪ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਈਥਾਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 2001 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਉੱਚ ਸਮੱਗਰੀ ਵਾਲੇ ਈਂਧਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਵਿਆਪਕ ਟੈਸਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ: Rahul Gandhi ਦਾ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ‘ਤੇ ਵੱਡਾ ਹਮਲਾ
Dalveer Singh is a Punjabi news writer with StudioX News, covering Canadian news and current affairs for Punjabi-speaking readers. He has over five years of experience in journalism, editing, and Punjabi-language content, including work as a sub-editor at Zee Media and covering breaking news and national events. He holds a Master's in Political Science and writes with a focus on accuracy, clarity, and the stories that matter to the Punjabi community in Canada.
