ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਮੋਹਾਲੀ ਕਲੱਸਟਰ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਗਿੱਲੇ ਕੂੜੇ ਅਧਾਰਤ ਕੰਪਰੈੱਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ (ਸੀਬੀਜੀ) ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਠੇਕਾ HPCL ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਂਡ ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਰਜੀ ਲਿਮਟਿਡ (HPRGE) ਨੂੰ ਦੇਣ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਡੇਰਾ ਬੱਸੀ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਮਗੌਲੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣਾ ਹੈ। ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਕੂੜੇ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪਲਾਂਟ ਕਿੰਨਾ ਕੂੜਾ ਸੰਭਾਲੇਗਾ
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਨੁਸਾਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 300 ਟਨ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿੱਲਾ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਕੰਪਰੈੱਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਮੋਹਾਲੀ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਹਾਊਸ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿੱਲਾ ਕੂੜਾ ਆਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਾਲੀ, ਜ਼ੀਰਕਪੁਰ, ਖਰ�ar, ਨਯਾਗਾਓਂ, ਡੇਰਾ ਬੱਸੀ, ਕੁਰਾਲੀ, ਲਾਲੜੂ, ਬਨੂੜ ਅਤੇ ਘੜੂੰਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ 15 ਤੋਂ 20 ਟਨ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਗੋਬਰ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕਿਸ ਦੀ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਵੇਗੀ
ਮੋਹਾਲੀ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ, ਜਦਕਿ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ HPRGE ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਨਿਗਮ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਗੌਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 39 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚੋਂ 15 ਤੋਂ 20 ਏਕੜ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਤਹਿਤ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਸੜਕੀ ਸੰਪਰਕ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ ਕੀਤੇ ਗਿੱਲੇ ਕੂੜੇ ਦੀ ਯਕੀਨੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਅਤੇ ਗਮਾਡਾ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਮੰਗੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਕੂੜਾ ਸਪਲਾਈ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਵੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਢੁਕਵੇਂ ਬੋਲੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੇ ਸਨ। ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਹਾਊਸ ਨੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ HPRGE ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਵੀ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕੂੜਾ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਸੜਕ ਦੀ ਲੋੜ।
ਮੋਹਾਲੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 100 ਟਨ ਕੂੜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 40 ਟਨ ਗਿੱਲਾ ਕੂੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੇਜ਼ 8-ਬੀ ਦੇ ਡੰਪਿੰਗ ਗਰਾਊਂਡ ਬੰਦ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮਕਾਜੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਕਾਰਨ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਚालू ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਗਿੱਲੇ ਕੂੜੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘਟਾਉਣ, ਲੈਂਡਫਿਲ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪੱਖੀ ਬਾਲਣ ਅਤੇ ਖਾਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਕੂੜੇ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਖਰੀ ਕਰਾਈ, ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ।
ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਨੇ ਸਮਗੌਲੀ ਵਿੱਚ ਠੋਸ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਪਲਾਂਟ ਲਈ 6 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਕਮ 21 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸੁਧਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਫੰਡ ਨਾਲ ਕੂੜੇ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਕਰਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਲਈ ਸ਼ੈੱਡ ਅਤੇ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੋ ਫੇਜ਼ 8-ਬੀ ਸਾਈਟ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
Source: Hindustan Times Chandigarh
Harnaik Singh Rathor is the Founder, Publisher, and Editor-in-Chief of StudioX News Canada, Canada's multilingual digital news network serving multilingual diaspora communities across Canada. With a background in media production, public relations, and multicultural communications, he founded StudioX Film and TV Corporation to bridge the gap between mainstream Canadian media and the country's diverse immigrant communities. He is a member of the Canadian Association of Journalists (CAJ), RTDNA Canada, CPRS Vancouver, NEPMCC, and the Canadian Freelance Union (Unifor). Based in Surrey, British Columbia. | LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/harnaiksinghrathor/ | Muck Rack: https://muckrack.com/harnaiksinghrathor | Email: editor@studioxnews.ca
