ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਮੀਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ₹3.5 ਕਰੋੜ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਮਿਲਣ ਦੇ ਝੂਠੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਠੱਗੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਵੇਲੇ PGIMER ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੈ।

ਕੀ ਹੋਇਆ
ਸਰਕਾਰੀ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਕਾਲਜ ਦਾ 20 ਸਾਲਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਰਵੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸੀ ਡਰੋਨ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੋਂ ₹3.5 ਕਰੋੜ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਭਰੋਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਵਾਇਆ, ਪੈਨ ਕਾਰਡ ਬਣਵਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹਿਆ।
27 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਸੁਪਨਾ ਵੇਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹੋਸਟਲ ਦੀ ਤੀਜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਜਬਾੜਿਆਂ ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਹਨ ਤੇ PGIMER ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾ ਅਤੇ ਐਫਆਈਆਰ
ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਰਵੇਸ਼ ਨੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ iDEX ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਖੰਗਾਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਸੰਚਾਰ 21 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਥਿਤ ਗ੍ਰਾਂਟ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਪੱਤਰ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 20 ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਹਮੀਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ‘ਰੁਦਰ ਐਜ’ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਵਾਇਆ। ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਗ੍ਰਾਂਟ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਥੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
15 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਨਫਾਰਮੈਟਿਕਸ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਈਮੇਲ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਸੰਚਾਰ ਮਿਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵੇਰਵੇ ਮੰਗੇ ਗਏ ਸਨ। ਕਾਲਜ ਫੈਕਲਟੀ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 27 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸਰਵੇਸ਼ ਨੇ ਉਸੇ ਈਮੇਲ ਆਈਡੀ ‘ਤੇ ਜਵਾਬ ਲਿਖ ਕੇ ਸ਼ੱਕ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਠੱਗੀ ਹੋਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
29 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਧੋਖਾਧੜੀ, ਪਛਾਣ ਦੀ ਨਕਲ ਅਤੇ ਜਾਅਲਸਾਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਹੇਠ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਸਰਵੇਸ਼ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਆਨਲਾਈਨ ਫਰਾਡ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਅਵੇ
ਸਰਵੇਸ਼ ਦੀ ਮਾਂ ਕਲਪਨਾ ਨੇ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ‘ਤੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਨਾ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸੇ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੀਡੀਆ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਲਾਟ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਰਾਜਪਾਲ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ‘ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮਾਂ ਨਾਲ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਚਾਚਾ ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਖ਼ਰਚ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਕਿ X ‘ਤੇ ਸੁਨੇਹਾ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ iDEX ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਅੰਡਰ ਮੇਨਟੇਨੈਂਸ’ ਕਿਉਂ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵੇਰਵੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਰਵੇਸ਼ ਨੇ ਕਥਿਤ iDEX ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਕੁਝ ਸਕਰੀਨਸ਼ਾਟ ਦਿਖਾਏ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੇਰਵੇ ਸਾਂਝੇ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਸਥਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਰਵੇਸ਼ ਬਹੁਤ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ iDEX ਦਾ ਪੱਖ
ਹਮੀਰਪੁਰ ਦੇ ਐਸਐਸਪੀ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਸਬੰਧਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਲਾਜ ਅਧੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਢੁਕਵੇਂ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ iDEX ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹੈਕਿੰਗ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਆਪਣੇ X ਹੈਂਡਲ ‘ਤੇ ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਗ੍ਰਾਂਟ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਅਤੇ iDEX ਦਾ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ₹3.5 ਕਰੋੜ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ DISC (ਡਿਫੈਂਸ ਇੰਡੀਆ ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ ਚੈਲੰਜ) ਅਤੇ iDEX ਓਪਨ ਚੈਲੰਜ ਵਿੱਚ ₹1.5 ਕਰੋੜ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ, ਜਦਕਿ ADITI ਅਧੀਨ ₹25 ਕਰੋੜ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ।
Source: Indian Express Chandigarh
Harnaik Singh Rathor is the Founder, Publisher, and Editor-in-Chief of StudioX News Canada, Canada's multilingual digital news network serving multilingual diaspora communities across Canada. With a background in media production, public relations, and multicultural communications, he founded StudioX Film and TV Corporation to bridge the gap between mainstream Canadian media and the country's diverse immigrant communities. He is a member of the Canadian Association of Journalists (CAJ), RTDNA Canada, CPRS Vancouver, NEPMCC, and the Canadian Freelance Union (Unifor). Based in Surrey, British Columbia. | LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/harnaiksinghrathor/ | Muck Rack: https://muckrack.com/harnaiksinghrathor | Email: editor@studioxnews.ca
