US-IRAN WAR: ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ (ਮੱਧ ਪੂਰਬ) ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਭਾਰੀ ਤਣਾਅ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ (US) ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੰਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਅਹਿਮ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਫੈਸਲੇ ਪਿੱਛੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੇ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ (Air Defense Interceptors) ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਯੁੱਧ ਛਿੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਕੋਲ ਈਰਾਨੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਘਾਟ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾ ਸਟਾਕ ਘਟਣ ਦਾ ਕਾਰਨ
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਲਾਲ ਸਾਗਰ (Red Sea) ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਲਗਾਤਾਰ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ (US) ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਉੱਨਤ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੈਟ੍ਰਿਓਟ (Patriot) ਅਤੇ ਥਾਡ (THAAD) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹੂਥੀ ਬਾਗੀਆਂ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਸਮਰਥਿਤ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਸਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਅਤੇ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ (US) ਨੂੰ ਕਰੋੜਾਂ ਡਾਲਰ ਦੀਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗਣੀਆਂ ਪਈਆਂ। ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗ ਜਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਨਵੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਫੌਜੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ (Pentagon) ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਚੌਕਸ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਟਾਕ ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਜੰਗ ਲੜਨਾ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
US ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ
ਅਮਰੀਕੀ (US) ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ “ਅਮਰੀਕਾ ਫਰਸਟ” ਨੀਤੀ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਡਾਲਰ ਬਰਬਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ।
ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਵੱਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੱਧ-ਪੂਰਬੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਝੋਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਹੁਣ ਫੌਜੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਹੈ ਕਿ “ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਖਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੀਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਗਲੋਬਲ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।”
ਈਰਾਨ ਦੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਚਿੰਤਾ
ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀਆਂ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੀਮਤ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਅਕਸਰ ਦੋ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸਸਤੇ ਡਰੋਨ ਨੂੰ ਡੇਗਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਡਾਲਰ ਦੀ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਖਰਚਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਦੋਵਾਂ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਘਾਟੇ ਦਾ ਸੌਦਾ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਰਾਜਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਅਸਰ
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਯੁੱਧ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਫਿਲਹਾਲ ਟਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਰਬ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਸ ਰੁਖ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਕੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਅਮਰੀਕਾ (US) ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਭਾਵੀ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ: Rahul Gandhi ਦਾ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸਵਾਲ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤੇ?
BKI Module Arrested: ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਦਹਿਲਾਉਣ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨਾਕਾਮ! IED ਬਰਾਮਦ
Canada ‘ਤੇ ਟਰੰਪ ਦੇ 50% ਟੈਰਿਫ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ
E20 ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਐਂਟਰੀ, ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਪੈਟਰੋਲ ‘ਤੇ ਹੰਗਾਮਾ
AAP ‘ਤੇ ਵਧਿਆ ਸਿਆਸੀ ਦਬਾਅ, ਪੰਜਾਬ ‘ਚ 2 ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਚਰਚਾ!
Dalveer Singh is a Punjabi news writer with StudioX News, covering Canadian news and current affairs for Punjabi-speaking readers. He has over five years of experience in journalism, editing, and Punjabi-language content, including work as a sub-editor at Zee Media and covering breaking news and national events. He holds a Master's in Political Science and writes with a focus on accuracy, clarity, and the stories that matter to the Punjabi community in Canada.
