ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿਉਹਾਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ 2026 ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ (ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ) ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਉਹ ਸਟਾਕ ਹੈ ਜੋ ਮੋਬਾਈਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਰਿਟੇਲ ਸਟੋਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿੰਨੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ
ਮਾਰਕੀਟ ਰਿਸਰਚ ਕੰਪਨੀ ਕਾਊਂਟਰਪੁਆਇੰਟ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਵਿੱਚ 20 ਫੀਸਦ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਲੋਬਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਰਿਸਰਚ ਗਰੁੱਪ ਓਮਡੀਆ ਨੇ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 26 ਫੀਸਦ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਓਮਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਐਨਾਲਿਸਟ ਸੰਯਮ ਚੌਰਸੀਆ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਵਜ੍ਹਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਗਾਹਕ ਨਵੇਂ ਅਪਗ੍ਰੇਡਿਡ ਮਾਡਲ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਥਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਫੋਨ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਫੋਨ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਲੋਕ ਨਵਾਂ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਦੀ ਰਿਪੇਅਰ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਂ ਸੈਕਿੰਡ ਹੈਂਡ ਫੋਨ ਲੈਣ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਨਵੇਂ ਫੀਚਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਨਵਾਂ ਮਾਡਲ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਣ।
ਕੀਮਤਾਂ ਕਿਉਂ ਵਧੀਆਂ
ਮਾਰਕੀਟ ਰਿਸਰਚ ਕੰਪਨੀ ਕਾਊਂਟਰਪੁਆਇੰਟ ਦੇ ਰਿਸਰਚ ਐਨਾਲਿਸਟ ਸ਼ੁਭਮ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਜ੍ਹਾ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮੈਮੋਰੀ ਚਿਪ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਸਾਲ ਮੈਮੋਰੀ ਚਿਪ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਜਿਹੜਾ ਫੋਨ ਪਹਿਲਾਂ 15 ਤੋਂ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ 30 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਸਤੇ ਫੋਨ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਮ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਏਆਈ ਦੇ ਵਧਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਾਰਨ ਮੈਮੋਰੀ ਚਿਪ ਦੀ ਮੰਗ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧੀ ਹੈ। ਚਿਪ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਏਆਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਾਰਜਿਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਇਹ ਪਾੜ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਚਿਪ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਚਿਪ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਦਮ ਵੀ ਚੁੱਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵੀ ਲਾਗਤ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਰਜ਼ੇ ਅਸੈਂਬਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਪੁਰਜ਼ੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਵੀ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਬਣੀ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਲੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਟਾਕ ਰਿਟੇਲ ਸਟੋਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ 8 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੀਵਾਲੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਖਿਸਕ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਿਖੀ।
ਗਾਹਕ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਵਿਕਰਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਫੋਨ ਪਹਿਲਾਂ 10 ਤੋਂ 15 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਹੁਣ 6 ਤੋਂ 7 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਕੋਲ ਖਰੀਦ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਫੋਨ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੁਕਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਗਾਹਕ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਨਾ ਛਾਪਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ, ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਫੋਨ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਲਈ ਵੀ ਫੋਨ ਲੈਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜਿਸ ਰੇਂਜ ਦਾ ਫੋਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 6 ਤੋਂ 7 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਵਧ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਖਰੀਦਣਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਰਾਜੇਸ਼ ਨਾਮ ਦੇ ਗਾਹਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚਿਪ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਫੋਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਾ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਖਰੀਦ ਸਮਰੱਥਾ ਮੁਤਾਬਕ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੋਬਾਈਲ ਰਿਟੇਲਰਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਕੌਮੀ ਜੁਆਇੰਟ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਨਵਨੀਤ ਪਾਠਕ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਮਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਫਿੱਕਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਸ਼ਹਿਰਾ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਰੀ ਘਟੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਰ ਆਫ਼ਰ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਮਾਰਜਿਨ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਆਫ਼ਰ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਨਲਾਈਨ ਵਿਕਰੀ ਵੀ ਘਟੀ ਹੈ।
ਨਵਨੀਤ ਪਾਠਕ ਮੈਮੋਰੀ ਚਿਪ ਨੂੰ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦਾ “ਦਿਲ” ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਚਿਪ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਹੀਂ ਘਟਦੀਆਂ, ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਸਸਤੇ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਜੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਸਤੇ ਫੋਨ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਫੀਚਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਣਗੇ।
Source: BBC News Punjabi
Articles from this desk are produced with AI assistance from verified, attributed sources and published under StudioX News editorial standards. To report an error: studioxnews.ca/complaints/
