Energy Drink: ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੈਪਸੀ ਸਟਿੰਗ, ਰੈੱਡ ਬੁੱਲ, ਮੌਨਸਟਰ, ਕੈਂਪਾ ਐਨਰਜੀ, ਜਾਂ ਹੇਲ ਐਨਰਜੀ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ‘ਤੇ “ਐਨਰਜੀ ਡਰਿੰਕ” ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਗੇ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਤੋਂ “ਐਨਰਜੀ ਡਰਿੰਕ” (Energy Drink) ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (FSSAI) ਵੱਲੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਾਪਦੰਡ ਅਥਾਰਟੀ (FSSAI) ਨੇ ਪੈਪਸੀ (Pepsi), ਰੈੱਡ ਬੁੱਲ (Red Bull), ਮੌਨਸਟਰ ਬੇਵਰੇਜ (Monster Beverage), ਰਿਲਾਇੰਸ (Reliance) ਅਤੇ ਹੈੱਲ ਐਨਰਜੀ (Hell Energy) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲਾਂ ਤੋਂ “ਐਨਰਜੀ ਡ੍ਰਿੰਕ” (Energy Drink) ਅਤੇ ਇਸ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਵੇਰਵੇ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰੋਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਿਯਾਮਕ (regulator) ਨੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਿਯਮ ਮੰਨਣ ਲਈ 90 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ FSSAI ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਇੱਕ ਬੰਦ ਕਮਰਾ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਦਯੋਗ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ।
Energy Drink ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ
FSSAI ਨੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ “ਐਨਰਜੀ ਡ੍ਰਿੰਕਸ” ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕੋਈ ਮਾਪਦੰਡ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ “ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਤਰੋ-ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਦੇ ਹਨ” ਜਾਂ “ਸਧਾਰਨ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ” ਵਰਗੇ ਦਾਅਵੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਹਨ।
ਇਹ ਹੁਕਮ ਤੁਰੰਤ ਊਰਜਾ (instant energy) ਦੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਬਣੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਨਾਮ/ਵੇਰਵੇ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਕਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰੈੱਡ ਬੁੱਲ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ “Gives You Wiiings” ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੈਪਸੀ ਦੇ ‘ਸਟਿੰਗ’ (Sting) ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਡ੍ਰਿੰਕ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ “electrifying energy” ਭਰਦੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ (Energy Drink) ਡ੍ਰਿੰਕਸ ਵਿੱਚ ਕੈਫੀਨ, ਚੀਨੀ (sugar) ਅਤੇ ਟੌਰਿਨ (taurine) ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰਾਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਨਿਯਾਮਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਕੈਫੀਨ ਵਾਲੇ ਐਨਰਜੀ ਡ੍ਰਿੰਕਸ (Energy Drink) ਦੀ ਵਿਕਰੀ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਏਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ “ਸਟਿਮੂਲੈਂਟ ਡ੍ਰਿੰਕਸ” (stimulant drinks) ਵਜੋਂ ਲਿਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਬੇਵਰੇਜ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੇ ਮੰਗੀ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ
ਇੰਡੀਅਨ ਬੇਵਰੇਜ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (Indian Beverage Association), ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਧਾਰਤ ਨੀਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, 6 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ FSSAI ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨੋਟਿਸਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕੰਮਕਾਜ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਹਕ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੇ ਨਿਯਾਮਕ ਨੂੰ “ਜੋਖਮ-ਅਧਾਰਤ ਲਾਗੂਕਰਨ ਪਹੁੰਚ” (risk-based enforcement approach) ਅਪਨਾਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਵੱਡੇ ਨਿਯਮਤ ਬਦਲਾਅ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਬੰਧਤ ਪੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਿਯਮਿਤ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵਾਦ ਘਟਣਗੇ।” ਇਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਕਿ ਇੱਕ “ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਯੋਗ, ਸਲਾਹਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ” ਨਿਯਮਤ ਢਾਂਚਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।
1.6 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ
2017 ਵਿੱਚ ਪੈਪਸੀ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ‘ਸਟਿੰਗ’ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦਾ ਐਨਰਜੀ-ਡ੍ਰਿੰਕਸ (Energy Drink) ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ। ਯੂਰੋਮੋਨੀਟਰ (Euromonitor) ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦੀਆਂ 20 ਰੁਪਏ ਵਾਲੀਆਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਿਆ।
2028 ਤੱਕ ਰਿਟੇਲ ਬਿਕਰੀ 1.6 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧਾ 12.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਯੂਰੋਮੋਨੀਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 2018 ਤੋਂ 2023 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਕਰੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਭਗ 100 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪੋਸਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ‘ਸਟਿੰਗ’, ‘ਕੈਂਪਾ ਐਨਰਜੀ’ ਅਤੇ ‘ਰੈੱਡ ਬੁੱਲ’ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੋਤਲਾਂ ਅਤੇ ਕੇਨ (cans) ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਰਾਜ ਨੇ ਐਮਾਜ਼ਾਨ (Amazon), ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ (Flipkart), ਬਲਿੰਕਿਟ (Blinkit) ਅਤੇ ਸਵਿਗੀ ਇੰਸਟਾਮਾਰਟ (Swiggy Instamart) ਸਮੇਤ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਉਤਪਾਦ “ਐਨਰਜੀ ਡ੍ਰਿੰਕ” ਵਜੋਂ ਵਿਗਿਆਪਿਤ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ: Student Protest: ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਖਿਲਾਫ਼ AK-47 ਦੀ ਵਰਤੋਂ!
Australia ‘ਚ ਗੁਰੂ ਘਰ ‘ਚ ਲੱਗੀ ਅੱਗ, ਪਾਵਨ ਸਰੂਪਾਂ ਦੇ ਅਗਨ ਭੇਟ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ
Dalveer Singh is a Punjabi news writer with StudioX News, covering Canadian news and current affairs for Punjabi-speaking readers. He has over five years of experience in journalism, editing, and Punjabi-language content, including work as a sub-editor at Zee Media and covering breaking news and national events. He holds a Master's in Political Science and writes with a focus on accuracy, clarity, and the stories that matter to the Punjabi community in Canada.
